«Сәскәләр» һәм «Йәшелсәләр» ярышы

Әҙел мәктәбендә шаулап-гөрләп «Алтын көҙ» байрамы уҙҙы. Ҡыҙҙар, малайҙар йәшелсә-емештәрҙән төрлө-төрлө ҡыҙыҡлы әйберҙәр эшләп алып килгәйне. Ниндәйҙәре генә юҡ! Ҡабаҡтан яһалған елкән­ле кәмәлә йөҙөүсе матростар ҙа, йәнһүрәт геройҙары ла, һуғандан сусҡа ла, картуфтан терпеләр ҙә, кишерҙән жираф та, баландан һәм алманан төрлө-төрлө композициялар ҙа бар ине.

Ниндәй һөнәр оҡшай?

Мәктәптәрҙә белем тауҙарына әйҙәп ҡыңғырауҙар күптән яңғыраны. Ә сығарылыш синыф уҡыусылары өсөн иң мөһим осор башлана – төрлө фәндәрҙән имтихандар бирергә әҙерләнеү, һөнәр һайлау һәм киләсәккә хыялдар ҡороу.

Зинһар, бүтән юғалма!

Йома кис Стәрлетамаҡтан уҡыуҙан ҡайтып барышлай Гагарин урамында урынлаш­ҡан «Светлана» магазинына инеп сығырға булдым. Шул саҡ ишек төбөндә ултырған ҡарараҡ бесәй күҙемә салынды. «Китекат» һатып алып, ас мыяуҡайҙы ашат­ҡас, уны ентекләп ҡарарға тотондом: йөнө таҙа, йом­шаҡ, ялтыр, тәнендә бер ниндәй ҙә сабыртмалар юҡ. Һа­тыусылар әйтеүен­сә, бе­сәй магазин тирәһендә бер-ике аҙна йөрөй икән, тәү­ҙә уның ҡара …

Continue reading ‘Зинһар, бүтән юғалма!’ »

Һәр күңелдә ҡояш балҡыһын!

Ҡояш… Һәр бер кешегә йылы нурын һибә, яҡтылыҡ өләшә. Унан башҡа беҙ тормошобоҙҙо күҙ алдына ла килтерә алмайбыҙ. Һәр бер кешенең күңелендә үҙ ҡояшы бар. Тик уларҙың насар уйҙары, яуыз эштәре ошо сағыу нурҙы ҡара болот булып ҡаплай. Кемдер тәбиғәтте бысрата, ағас­тарҙы ҡырҡа, кешеләрҙе йәберләй, улар менән насар мөнәсәбәттә була. Шуға ла шишмәләр һәм йыл­ғалар …

Continue reading ‘Һәр күңелдә ҡояш балҡыһын!’ »

Башҡортостанды яҡшы беләһеңме?

1. Ниндәй районда барлығы дүрт кенә өй бар? 2. Комсомол ойошмалары хәҙер бө­төрөлдө. Ә шулай ҙа улар ҡайһы район, ауылдарҙа һаҡла­нып ҡалған. Ҡайҙа икән? 3. Башҡортостандың ниндәй ауы­лын­да себендәр бик күп? 4. Ҡайҙа ат барып ауған?

Урман санитарҙары

Күптәрҙең урманда йә баҡсала ҡырмыҫҡаларҙы осратып, ҡыҙыҡ­һыныу менән күҙәтеп торғаны бул­ғандыр. Бәләкәй генә был бөжәктәр һәр ваҡыт ҡайҙалыр ашыға, оҙон һуҡмаҡтарҙан нимәлер ташый, иләүҙәре эргәһендә мәж килә. Ҡырмыҫҡаларҙы урман санитарҙары тип йөрөтәләр. Үҙҙәренә торлаҡ төҙөү өсөн улар ылыҫлы ағас­тарҙың энәләрен, ҡоро ағас ботаҡтарын, үлән һабаҡтарын ҡуллана. Һөҙөмтәлә, урман да таҙара. Тупраҡҡа ла ыңғай йоғонто яһайҙар: …

Continue reading ‘Урман санитарҙары’ »

Эсәр һыуҙар ҙа ҡороһа, донъябыҙҙан ни ҡалыр?

Кешенең һыуға ихтыяжлығы, кислородтан ҡала, икенсе урында тора. Әҙәм балаһы аҙыҡһыҙ алты аҙна йәшәй алһа, һыуһыҙ – биш-ете тәүлек кенә. Тәндәге 2 генә процент һыу юғалһа, ныҡ сарсай башлайһың, 10 процентҡа етһә, кешелә галлюцинация башлана. Был кимәл 12 процент тәшкил итһә, аяғыңда үҙе аллы баҫып тора алмайһың, 20 процент булһа, ғүмер өҙөлә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, йылға-күлдәребеҙ …

Continue reading ‘Эсәр һыуҙар ҙа ҡороһа, донъябыҙҙан ни ҡалыр?’ »

Дүрт аяҡлы дуҫым

Йорт хайуандарын ныҡ яратам. Бигерәк тә көсөк, бесәй балаһы күрһәм, һушым китә. Өләсәйемдең Роза исемле ҡарт бесәйе бар. Уның күңеле бик тә йәш, гел һикереп уйнап, иркәләнеп кенә тора. Үҙе көнө буйы йүгерә. Түңәрәкләнә башлаһа, балалары тыуыуын көтә башлайым, өләсәйемдән һорап йөҙәтәм. Был юлы ҡаты ауырып дауаханаға яттым. Розаның балаларын, күҙҙәре асылғас, кешеләргә таратып бөткәндәр, …

Continue reading ‘Дүрт аяҡлы дуҫым’ »

Үҫемлек, хайуандар донъяһын да тикшерә

Һеҙ һүрәттә «Йәншишмә»нең йәш хәбәрсеһе, Байназар мәктәбенең VIII синыфын тамамлаған Зилиә Буранбаеваны күрәһегеҙ. Тәбиғәт ҡосағында фотоға төшкән был ҡыҙ тирә-яҡ донъяны күҙәтергә, тәбиғәттең серҙәрен өйрәнергә, үҫемлектәр һәм хайуандар донъяһын тикшерергә әүәҫ. «Баш­ҡорт дәүләт ҡурсаулығының Баш­арт тауындағы тау далаларының үҫемлектәр составын өйрәнеү» тигән тема буйынса эҙләнеү эше алып барып, быйыл география фәненән республика конкурсында бик уңышлы …

Continue reading ‘Үҫемлек, хайуандар донъяһын да тикшерә’ »